انرژی پاک اکنون میتواند برقی پایدار و 24 ساعته با قیمتی رقابتی نسبت به سوختهای فسیلی فراهم کند؛ موضوعی که با جنگ علیه ایران، اروپا را وادار کرده وابستگی خود را بازنگری کند. گزارش جدید آژانس بینالمللی انرژی های تجدیدپذیر نشان میدهد که وقتی انرژی خورشیدی و بادی با ذخیرهسازی باتری ترکیب شوند، همین حالا هم میتوانند از نظر هزینه با نیروگاههای جدید زغالسنگ رقابت کنند. در بسیاری از نقاط جهان، این ترکیب تجدیدپذیرها و ذخیرهسازی حتی میتواند ارزانتر از نیروگاههای جدید گازی باشد.
این یافتهها یکی از قدیمیترین استدلالهای صنعت سوخت فسیلی علیه انرژیهای تجدیدپذیر را به چالش میکشد: اینکه این منابع نمیتوانند زمانی که خورشید نمیتابد یا باد نمیوزد، برق پایدار 24 ساعته تأمین کنند.
آیا تجدیدپذیرها حالا میتوانند از سوختهای فسیلی پیشی بگیرند؟
طبق گفته IRENA، پاسخ مثبت است. این گزارش سیستمهای تجدیدپذیر پایدار را بررسی کرده است؛ ترکیبی از پنلهای خورشیدی، مزارع بادی و ذخیرهسازی باتری که قادر به تأمین برق شبانهروزی هستند. گزارش نشان میدهد در مناطقی با تابش خورشیدی و منابع بادی قوی، برق خورشیدی همراه با باتری اکنون بین حدود 50 تا 75 یورو به ازای هر مگاواتساعت هزینه دارد.
این در حالی است که هزینه برق نیروگاههای جدید زغالسنگ در چین حدود 60 تا 75 یورو به ازای هر مگاواتساعت و نیروگاههای جدید گازی در سطح جهانی بیش از 88 یورو است.
کاهش شدید قیمت باتریها عامل اصلی این تغییر بوده است. طبق گزارش IRENA، از سال 2010 تاکنون هزینه ذخیرهسازی باتری 93 درصد کاهش یافته، در حالی که هزینه پنلهای خورشیدی 87 درصد و هزینه انرژی بادی خشکی 55 درصد افت کرده است.
این آژانس میگوید ترکیب باد، خورشید و باتری همچنین میتواند وابستگی به شوکهای ژئوپلیتیکی را کاهش دهد؛ مانند کنترل ایران بر تنگه هرمز، گلوگاه حیاتی سوختهای فسیلی که حدود یک پنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند.
اروپا همین حالا هم اثر آن را میبیند
این گزارش در زمانی بسیار مهم منتشر شده است. اروپا همچنان با شوکهای قیمتی سوختهای فسیلی ناشی از حمله روسیه به اوکراین و همچنین بیثباتی دوباره پیرامون درگیری آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه مواجه است.
در نورسان انرژی بخوانید:
احداث نیروگاه خورشیدی | هزینه، مراحل اجرا و فرصتهای سرمایهگذاری 1405
اخیرا در برخی از گزارشها اعلام شده است که انرژیهای تجدیدپذیر بین سالهای 2023 تا 2025 در برخی کشورهای اروپایی باعث کاهش نزدیک به 25 درصدی قیمت برق شدهاند. گزارش دیگری نیز نشان داد که مصرفکنندگان در دانمارک، فنلاند، فرانسه، سوئد و اسلواکی امسال به دلیل ترکیب پاکتر برق خود میتوانند تا 8.5 میلیارد یورو در قبضهای انرژی صرفهجویی کنند، در حالی که کشورهایی که همچنان وابستگی بیشتری به سوختهای فسیلی دارند با هزینههای بسیار بالاتری روبهرو هستند.
فقط انرژی خورشیدی در ماه مارس 3 میلیارد یورو برای اروپا صرفهجویی ایجاد کرد، زیرا واردات گاز را کاهش داد. طبق تحلیل جدید اگر قیمت گاز بالا باقی بماند، مجموع صرفهجوییها میتواند از 67 میلیارد یورو فراتر رود.
استدلال درباره تجدیدپذیرها در حال تغییر است
سالها منتقدان میگفتند انرژی خورشیدی و بادی هرگز نمیتوانند به طور کامل جایگزین سوختهای فسیلی شوند، زیرا به شرایط آبوهوایی وابستهاند. طبق گفته IRENA، ذخیرهسازی باتری در حال تغییر این معادله است. باتریها میتوانند برق تولیدشده در دورههای آفتابی یا بادی را ذخیره کرده و بعداً زمانی که تقاضا افزایش مییابد یا عرضه کاهش پیدا میکند، آزاد کنند؛ در نتیجه نیاز به نیروگاههای پشتیبان مبتنی بر سوخت فسیلی کمتر میشود.
IRENA میگوید هزینه این فناوریها در دهه آینده نیز به کاهش ادامه خواهد داد و این موضوع میتواند برق تجدیدپذیر شبانهروزی را برای صنایع پرمصرفی مانند هوش مصنوعی و مراکز داده بسیار جذابتر کند. تا سال 2035، برخی پروژههای بزرگ همراه با خرید باتری خورشیدی میتوانند در بهترین مناطق، برق پیوسته را با هزینهای کمتر از 45 یورو به ازای هر مگاواتساعت تأمین کنند.
منبع: یورونیوز