زیرساختهای اروپا بهسرعت در حال بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر هستند و یک شرکت نوآور قصد دارد خطوط راهآهن این قاره را به نیروگاههای خورشیدی کوچک تبدیل کند. سال گذشته، استارتاپ سوئیسی نخستین راهآهن خورشیدی جهان را با نصب ۱۰۰ متر پنل فتوولتائیک (PV) بین ریلهای فعال در روستای بوتس در منطقه وال-دو-تراور راهاندازی کرد.
این پروژه که در ابتدا بهعنوان یک آزمایش سهساله برنامهریزی شده بود، شامل ۴۸ پنل خورشیدی ویژه با ظرفیت مجموع ۱۸ کیلوواتپیک (kWp) بود. اما نتایج مثبت بهدستآمده تنها پس از یک سال باعث شده است که احتمال نصب دائمی این سیستم در طول مسیر راهآهن بسیار افزایش یابد.
آیا راهآهنهای خورشیدی کارآمد هستند؟
زاویه نصب پنل خورشیدی معمولا به صورت مشخصی است تا در طول سال بیشترین میزان نور خورشید را جذب کنند. برای مثال، در اسپانیا زاویه بهینه نصب بین ۳۰ تا ۳۵ درجه است. طبق مطالعهای که در سال ۲۰۲۲ منتشر شد، نصب پنلها با زاویه ۳۴ درجه در شبهجزیره ایبری باعث کاهش تولید سالانه کمتر از یک درصد میشود. به همین دلیل، سقفهای شیبدار مکان مناسبی برای نصب پنلهای خورشیدی هستند، در حالی که حصارها، بالکنها و پشتبامهای مسطح انرژی کمتری تولید میکنند.
نتایج حاصل شده در نصب پنل خورشیدی در راه آهن نشان داد که کاهش تولید ناشی از افقی بودن پنلهای نصبشده روی خطوط راهآهن تنها حدود ۱۰ درصد است. با این حال، این پروژه طی یک سال حدود ۱۶ هزار کیلوواتساعت برق تولید کرده است. برای درک بهتر، این میزان تقریباً برابر با مصرف سالانه یک خانه متوسط در بریتانیاست که تمامی نیازهای آن از جمله گرمایش، آب گرم، روشنایی و لوازم خانگی با برق تأمین میشود.
از نظر تئوری، با خرید پنل خورشیدی که میتوانند در سراسر شبکه ریلی ۵۳۱۷ کیلومتری سوئیس نصب شوند؛ مساحتی معادل ۷۶۰ زمین فوتبال و بیش از ۵۰ هزار برابر بزرگتر از محدوده آزمایشی فعلی. چنین شبکهای قادر خواهد بود سالانه حدود یک تراواتساعت (TWh) برق تولید کند؛ رقمی معادل حدود ۲ درصد از کل مصرف انرژی سوئیس.
آیا راهآهنهای خورشیدی ایمن هستند؟
تبدیل خطوط راهآهن به مراکز تولید انرژی تجدیدپذیر کار سادهای نیست و چالشهای خاص خود را دارد. یکی از مهمترین نگرانیها که پیشتر توسط اتحادیه بینالمللی راهآهن مطرح شده بود، احتمال ایجاد ریزترک در پنلها، افزایش خطر آتشسوزی و انعکاس نور برای رانندگان قطار است.
برای رفع این مشکلات از پنلهایی مقاومتر از نمونههای معمول پشتبامی استفاده شده است و آنها را به فیلتر ضدبازتاب مجهز کرده است. همچنین حسگرهای داخلی عملکرد صحیح پنلها را کنترل میکنند و برسهای نصبشده در انتهای قطارها نیز آلودگی و گردوغبار را از سطح پنلها پاک میکنند. در سال نخست بهرهبرداری، نیروگاه بدون مشکل خاصی کار کرده و نیازی به تعمیر و نگهداری ویژه نداشته است
منبع: یورونیوز