تصور کنید آمبولانسی بتواند بدون وابستگی به شبکه برق، سوخت فسیلی یا زیرساختهای شهری، کیلومترها در مناطق دورافتاده حرکت کند و در نهایت، خدمات درمانی را مستقیماً به مردم برساند. این ایده حالا از مرحله طراحی عبور کرده و نخستین آمبولانس خورشیدی جهان به جادهها آمده است؛ وسیلهای که میتواند نگاه تازهای به آینده حملونقل و خدمات درمانی در مناطق فاقد زیرساخت مناسب ایجاد کند.
این آمبولانس که Stella Juva نام دارد، توسط دانشجویان تیم خورشیدی دانشگاه فناوری آیندهوون در هلند توسعه پیدا کرده است. این وسیله یک خودروی برقی مجهز به پنل خورشیدی است که انرژی مورد نیاز خود را از نور خورشید تأمین میکند و میتواند در مناطقی که دسترسی به برق و سوخت دشوار است، خدمات درمانی ارائه دهد.
آمبولانسی که خدمات درمانی را به بیمار میرساند
آمبولانسهای معمولی عمدتاً برای انتقال بیماران از محل حادثه یا مراکز درمانی به بیمارستان طراحی شدهاند؛ اما Stella Juva رویکرد متفاوتی دارد. این آمبولانس در واقع یک مرکز درمانی متحرک است که میتواند پزشکان و تجهیزات پزشکی را مستقیماً به مناطق دورافتاده ببرد.
انرژی تولیدشده توسط پنلهای خورشیدی در یک باتری ۵۰ کیلوواتساعتی ذخیره میشود. بنابراین حتی پس از غروب خورشید نیز انرژی ذخیرهشده میتواند برای ادامه حرکت خودرو و تأمین برق تجهیزات پزشکی مورد استفاده قرار گیرد. یکی از ویژگیهای جالب این آمبولانس، پنلهای خورشیدی قابل گسترش آن است. زمانی که خودرو در یک منطقه متوقف میشود، پنلها از دو طرف آن باز میشوند. این پنلها علاوه بر تولید برق بیشتر، میتوانند سایهای برای کادر درمان ایجاد کنند تا خدمات پزشکی در شرایط مناسبتری انجام شود.
در زمان توقف، میزان انرژی تولیدشده توسط سیستم خورشیدی حتی میتواند بیشتر از انرژی مصرفی تجهیزات پزشکی باشد. این ویژگی باعث میشود آمبولانس بتواند برای مدت طولانیتری بدون وابستگی به منابع انرژی خارجی فعالیت کند.
آزمایش آمبولانس خورشیدی در آفریقا
نخستین آزمایش عملی این آمبولانس در همکاری با یک سازمان بینالمللی حوزه سلامت در منطقه ناروک کنیا انجام شد. این خودرو در طول آزمایش بیش از ۸۰۰ کیلومتر را در مسیرهای مختلف طی کرد و برای رسیدن به برخی مناطق دورافتاده مجبور شد از جادههای دشوار و مسیرهای خارج از جاده عبور کند.
در یکی از این مسیرها، تیم پروژه برای رسیدن به یک منطقه دورافتاده در «موسیرُو» حدود شش ساعت رانندگی کرد. در جریان حرکت در مسیرهای ناهموار، یکی از قطعات مربوط به سیستم فرمان خودرو دچار شکستگی شد؛ با این حال، طراحی خودرو به گونهای بود که این قطعه بهعنوان بخش قابل تعویض سیستم در نظر گرفته شده بود و تیم توانست در مدت کوتاهی آن را تعویض کرده و سفر را ادامه دهد. این آزمایش اهمیت زیادی دارد، زیرا یکی از چالشهای اصلی استفاده از خودروهای برقی و سامانههای خورشیدی در مناطق دورافتاده، عملکرد آنها در شرایط سخت محیطی است.
تأمین برق تجهیزات پزشکی با انرژی خورشیدی
Stella Juva تنها یک خودروی برقی نیست. این آمبولانس به مجموعهای از تجهیزات پزشکی مجهز شده که میتوانند برای تشخیص و درمان بیماران در مناطق فاقد امکانات درمانی مورد استفاده قرار گیرند. از جمله تجهیزات این آمبولانس میتوان به دستگاه تصویربرداری با اشعه ایکس، دستگاه سونوگرافی، دفیبریلاتور خودکار و تجهیزات خنککننده واکسن اشاره کرد.
تمام این تجهیزات به انرژی نیاز دارند و در بسیاری از مناطق دورافتاده، دسترسی دائمی به شبکه برق امکانپذیر نیست. در چنین شرایطی، استفاده از پنل خورشیدی و باتری ذخیرهساز میتواند راهکاری عملی برای تأمین برق تجهیزات پزشکی باشد.
در یک آزمایش دو روزه، این آمبولانس نشان داد که میتواند خدمات درمانی مورد نیاز حدود ۲۰۰ نفر را تأمین کند. همچنین زمانی که خودرو در حالت توقف قرار داشت و تمام تجهیزات پزشکی بهصورت همزمان فعال بودند، میزان برق تولیدشده توسط سیستم خورشیدی بیشتر از میزان برق مصرفی بود. این موضوع نشان میدهد که ترکیب انرژی خورشیدی و ذخیرهسازی انرژی میتواند امکان فعالیت مستقل یک مرکز درمانی متحرک را فراهم کند.
سونوگرافی برای دهها زن باردار در یک مأموریت
یکی از کاربردهای مهم این آمبولانس میتواند در حوزه سلامت مادر و کودک باشد. در مناطق دورافتاده، فاصله زیاد تا مراکز درمانی و نبود زیرساختهای مناسب باعث میشود بسیاری از زنان باردار به خدمات تشخیصی ضروری دسترسی نداشته باشند. بر اساس نتایج آزمایش انجامشده، این آمبولانس در یک مأموریت میتواند امکان انجام سونوگرافی برای حدود ۴۰ زن باردار را فراهم کند. چنین قابلیتی میتواند به شناسایی زودتر خطرهای احتمالی دوران بارداری و انجام مداخلات درمانی در زمان مناسب کمک کند؛ موضوعی که در مناطقی با نرخ بالای مرگومیر مادران و کودکان اهمیت ویژهای دارد.
انرژی خورشیدی چگونه میتواند زیرساخت درمانی را متحول کند؟
اهمیت این پروژه فقط به ساخت یک آمبولانس خورشیدی محدود نمیشود. این طرح نمونهای از کاربرد گستردهتر انرژیهای تجدیدپذیر در مناطقی است که زیرساختهای انرژی در آنها ضعیف یا ناپایدار است.
امروزه استفاده از انرژی خورشیدی تنها به نصب پنل روی پشتبام ساختمانها یا ساخت نیروگاه خورشیدی محدود نیست. از سیستمهای خورشیدی میتوان برای تأمین انرژی تجهیزات پزشکی، پمپهای آب، سیستمهای مخابراتی، خودروهای برقی و بسیاری از تجهیزات مورد نیاز مناطق دورافتاده استفاده کرد.
در چنین شرایطی، دسترسی به انرژی پاک و مستقل میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. یک سیستم خورشیدی مجهز به باتری میتواند برق مورد نیاز یک مرکز کوچک درمانی را در طول روز تولید و بخشی از آن را برای استفاده در ساعات بدون تابش ذخیره کند. به همین دلیل، توسعه فناوریهای خورشیدی و افزایش دسترسی به تجهیزات مناسب اهمیت زیادی پیدا کرده است. البته انتخاب تجهیزات باکیفیت و متناسب با شرایط پروژه، از جمله موضوعاتی است که هنگام خرید پنل خورشیدی باید مورد توجه قرار گیرد.
در نورسان انرژی بخوانید:
نیروگاه خورشیدی برای بیمارستان؛ کاهش هزینه برق و تامین انرژی
آینده خدمات درمانی با انرژی خورشیدی
پروژه Stella Juva نشان میدهد که انرژی خورشیدی میتواند فراتر از تأمین برق ساختمانها و نیروگاهها مورد استفاده قرار گیرد. ترکیب پنلهای خورشیدی، باتری و تجهیزات پزشکی میتواند امکان ایجاد مراکز درمانی سیار و مستقل از شبکه برق را فراهم کند.
این موضوع بهویژه برای مناطقی اهمیت دارد که فاصله زیادی با شهرها و بیمارستانها دارند یا دسترسی آنها به شبکه برق و سوخت پایدار نیست. در چنین مناطقی، یک خودروی مجهز به سیستم خورشیدی میتواند همزمان نقش وسیله نقلیه، منبع انرژی و مرکز ارائه خدمات درمانی را ایفا کند.
هرچند هنوز برای استفاده گسترده از چنین فناوریهایی به آزمایشهای بیشتر، بررسی هزینهها و توسعه زیرساختهای لازم نیاز است، اما نتایج اولیه نشان میدهد که ایده آمبولانس خورشیدی میتواند مسیر تازهای برای ارائه خدمات به جوامع محروم ایجاد کند.
در آینده، با کاهش هزینه تجهیزات خورشیدی و توسعه فناوری باتریها، استفاده از سیستمهای خورشیدی در وسایل نقلیه و تجهیزات سیار میتواند گستردهتر شود. شاید آمبولانس خورشیدی یکی از نخستین نمونههای این تحول باشد؛ تحولی که نشان میدهد انرژی خورشیدی میتواند نهتنها برق تولید کند، بلکه دسترسی انسانها به خدمات حیاتی مانند مراقبتهای پزشکی را نیز افزایش دهد.
منبع: یورونیوز