آرژانتین با راهاندازی نخستین قطار خورشیدی آمریکای لاتین، گام تازهای در استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر در صنعت حملونقل برداشته است. این قطار که در حال حاضر مسیری ۴۲ کیلومتری را در میان کوههای آند طی میکند، با استفاده از انرژی خورشیدی و باتریهای لیتیومی میتواند مسافتی بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ کیلومتر را بدون نیاز به سوخت دیزل طی کند.
در بیابانهای مرتفع شمال آرژانتین، تابش خورشید تقریباً هیچگاه کم نیست. اکنون در استان خوخوی (Jujuy)، از این منبع فراوان انرژی برای کاربردی متفاوت و نوآورانه استفاده میشود: تأمین برق موردنیاز یک قطار مسافربری.
قطار خورشیدی «ترن سولار د لا کبرادا» (Tren Solar de la Quebrada) نخستین راهآهن خورشیدی آمریکای لاتین است که با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته و باتریهای شارژشده با انرژی خورشیدی تولیدشده در منطقه، مسیری ۴۲ کیلومتری را در میان کوههای آند طی میکند. این قطار شش شهر را در منطقه کبرادا د اومائواکا (Quebrada de Humahuaca) به یکدیگر متصل میکند؛ درهای که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و هزاران سال بهعنوان یکی از مسیرهای ارتباطی مهم در میان کوههای آند مورد استفاده قرار گرفته است.
این پروژه که در سال ۲۰۲۴ راهاندازی شد، با هدف توسعه گردشگری و ایجاد دسترسی آسانتر به جوامع محلی طراحی شده است. بااینحال، یکی از مهمترین ویژگیهای آن، استفاده از انرژی پاک برای جابهجایی مسافران و جلوگیری از انتشار آلایندههای ناشی از مصرف سوخت دیزل است.
قطار خورشیدی آرژانتین چگونه کار میکند؟
برخلاف آنچه ممکن است از نام این قطار برداشت شود، برق موردنیاز آن مستقیماً از پنلهای خورشیدی نصبشده روی سقف تأمین نمیشود. این قطار دوواگنه به شش باتری لیتیومی مجهز است که انرژی موردنیاز خود را از برق خورشیدی تولیدشده در استان خوخوی دریافت میکنند. باتریها انرژی الکتریکی را ذخیره کرده و در زمان حرکت، برق موردنیاز موتورهای قطار را تأمین میکنند. به این ترتیب، قطار میتواند بدون نیاز به موتور دیزلی یا اتصال مداوم به شبکه برق حرکت کند.
یکی دیگر از ویژگیهای این سامانه، استفاده از فناوری ترمز احیاکننده (Regenerative Braking) است. هنگام ترمزگیری، بخشی از انرژی جنبشی قطار به انرژی الکتریکی تبدیل شده و مجدداً در باتریها ذخیره میشود. این فناوری با بازیابی بخشی از انرژی که در سیستمهای ترمز معمولی بهصورت گرما تلف میشود، به افزایش بهرهوری انرژی و بهبود برد حرکتی قطار کمک میکند.
پیمایش ۱۲۰ کیلومتر با یک بار شارژ باتری
بر اساس اطلاعات اعلامشده از سوی شرکت بهرهبردار، باتریهای این قطار امکان پیمایش مسافتی بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ کیلومتر را فراهم میکنند؛ رقمی که بیش از دو برابر طول مسیر فعلی آن است. برای تأمین انرژی موردنیاز قطار، دو ایستگاه شارژ سریع در شهرهای ولکان (Volcán) و پورمامارکا (Purmamarca) احداث شده است. همچنین برنامههایی برای راهاندازی سومین ایستگاه شارژ در ایستگاه پایانی شمالی مسیر، یعنی شهر تیلکارا (Tilcara)، وجود دارد.
استفاده از باتریهای قابل شارژ به این قطار اجازه میدهد بدون نیاز به سوخت دیزل و حتی بدون استفاده از خطوط برق بالاسری که معمولاً در راهآهنهای برقی به کار میروند، فعالیت کند. این ویژگی میتواند برای مسیرهای ریلی واقع در مناطق دورافتاده، بهویژه مناطقی که توسعه زیرساختهای برقرسانی با محدودیتهای فنی یا اقتصادی همراه است، اهمیت زیادی داشته باشد.
استقبال گردشگران از نخستین قطار خورشیدی آمریکای لاتین
راهاندازی این قطار با استقبال قابلتوجه مسافران و گردشگران همراه بوده است. بر اساس آمار اعلامشده از سوی دولت استان خوخوی، از زمان راهاندازی این سرویس تاکنون بیش از ۹۰ هزار نفر از قطار خورشیدی استفاده کردهاند. این پروژه علاوه بر توسعه حملونقل پاک، فرصت تازهای برای رونق گردشگری و تقویت ارتباط میان جوامع محلی در یکی از مناطق تاریخی و طبیعی آرژانتین فراهم کرده است.
آمریکای جنوبی تنها منطقهای نیست که در حال توسعه حملونقل ریلی پاک و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی است. کشورهای اروپایی نیز با سرمایهگذاری در برقیسازی خطوط راهآهن و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، در مسیر کاهش انتشار آلایندههای بخش حملونقل حرکت میکنند.
شرکت نورسان بهعنوان یکی از مجموعههای پیشرو در صنعت انرژی خورشیدی ایران، با بهرهگیری از تیمی توانمند و متخصص در حوزههای فنی و مهندسی، ظرفیت اجرای پروژههای نوآورانه و پیشرفته در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر را دارد. تخصص نورسان در طراحی و احداث نیروگاه خورشیدی، توسعه راهکارهای هوشمند انرژی و بهکارگیری فناوریهای نوین، این شرکت را برای مشارکت در پروژههای خلاقانهای مانند قطارهای خورشیدی و سامانههای حملونقل پاک آماده میسازد.
منبع: یورونیوز