پنل‌های خورشیدی قابل حمل به یکی از ابزارهای مهم کمک‌رسانی در مناطق بحران‌زده تبدیل شده‌اند. این تجهیزات با تأمین برق مورد نیاز برای روشنایی، ارتباطات، سرمایش و آموزش، زندگی را برای هزاران خانواده آسیب‌دیده از جنگ و بلایای طبیعی آسان‌تر کرده‌اند. کاهش هزینه فناوری خورشیدی و استقلال از شبکه برق نیز باعث شده است سازمان‌های بشردوستانه بیش از گذشته به استفاده از انرژی خورشیدی در شرایط اضطراری توجه کنند.
محمد صابر، یکی از پناهندگان روهینگیا در بنگلادش، هر روز یک پنل خورشیدی مستطیلی را روی سقف سرپناه ساخته‌شده از بامبو و برزنت قرار می‌دهد. او و خانواده‌اش پس از فرار از سرکوب نظامی در میانمار در سال ۲۰۱۷، به اردوگاه پناهندگان در منطقه تکناف بنگلادش پناه آوردند. شش سال پیش، یک پنل خورشیدی قابل حمل در قالب کمک‌های بشردوستانه به این خانواده اهدا شد. از آن زمان تاکنون، این پنل به منبع اصلی تأمین برق خانواده تبدیل شده و بسیاری از مشکلات زندگی روزمره آن‌ها را کاهش داده است. صابر ۳۵ ساله می‌گوید: «حالا می‌توانیم تلفن‌های همراه خود را شارژ کنیم، هنگام آشپزی روشنایی داشته باشیم، بچه‌ها شب‌ها درس بخوانند و در فصل گرما از پنکه استفاده کنیم.»
این تجربه تنها یکی از نمونه‌های استفاده از انرژی خورشیدی در مناطق بحران‌زده است. از مناطق سیل‌زده نپال گرفته تا اردوگاه‌های پناهندگان در آفریقا، استفاده از سامانه‌های خورشیدی برای تأمین برق اضطراری در حال گسترش است. کارشناسان معتقدند پیشرفت فناوری، کاهش هزینه تجهیزات و افزایش آگاهی سازمان‌های امدادرسان درباره اهمیت دسترسی به برق، نقش انرژی خورشیدی را در کمک‌رسانی‌های بشردوستانه پررنگ‌تر کرده است.
چرا پنل‌های خورشیدی قابل حمل برای مناطق بحران‌زده مناسب هستند؟
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های تجهیزات خورشیدی قابل حمل، امکان تأمین برق بدون وابستگی به شبکه سراسری است. این ویژگی در مناطقی که زیرساخت‌های برق بر اثر جنگ، سیل، زلزله یا سایر بحران‌ها آسیب دیده‌اند، اهمیت زیادی دارد. این قابلیت به‌ویژه هنگام وقوع سیلاب‌های گسترده، تغییر موقعیت مناطق درگیر جنگ یا مسدود شدن جاده‌ها اهمیت دارد؛ زیرا انتقال سوخت و تجهیزات سنگین در چنین شرایطی دشوار است. تجهیزات خورشیدی مورد استفاده در عملیات امدادی می‌توانند شامل چراغ‌های خورشیدی، سیستم‌های برق خانگی کوچک، چراغ‌قوه‌های شارژی، تجهیزات گرمایشی و اجاق‌های برقی مجهز به منبع انرژی خورشیدی باشند.
کاهش هزینه پنل‌های خورشیدی، استفاده از انرژی پاک را گسترش داده است
یکی از عوامل اصلی گسترش استفاده از انرژی خورشیدی در مناطق بحران‌زده، کاهش هزینه تجهیزات در سال‌های اخیر است. برخلاف سوخت‌های فسیلی که قیمت آن‌ها ممکن است تحت تأثیر جنگ، تحریم و اختلال در زنجیره تأمین افزایش یابد، پنل خورشیدی پس از نصب برای تولید برق به تأمین مداوم سوخت نیاز ندارند. این موضوع در مناطقی که انتقال گازوئیل یا سایر سوخت‌ها دشوار و پرهزینه است، یک مزیت مهم محسوب می‌شود. به گفته پژوهشگران، انرژی خورشیدی تا چند دهه پیش فناوری نسبتاً گران‌قیمتی محسوب می‌شد، اما توسعه تولید انبوه و پیشرفت فناوری باعث شده است دسترسی به این تجهیزات برای گروه‌های بیشتری امکان‌پذیر شود.
در نورسان انرژی بخوانید:
احداث نیروگاه خورشیدی | هزینه، مراحل اجرا و فرصت‌های سرمایه‌گذاری ۱۴۰5
استفاده از انرژی خورشیدی در عملیات بشردوستانه تنها به تأمین روشنایی و شارژ تلفن همراه محدود نمی‌شود. در حومه کراچی پاکستان، یک مرکز درمان بیماری سل که توسط سازمان پزشکان بدون مرز اداره می‌شود، از انرژی خورشیدی استفاده می‌کند. در منطقه رنک سودان جنوبی نیز سازمان بین‌المللی مهاجرت وابسته به سازمان ملل متحد، سامانه‌های تصفیه آب خورشیدی را برای خانواده‌هایی نصب کرده است که بر اثر جنگ در سودان آواره شده‌اند. همچنین پس از سیلاب‌های گسترده نپال، سازمان‌های امدادرسان داخلی و بین‌المللی، تجهیزات خورشیدی قابل حمل را میان آسیب‌دیدگان توزیع کردند. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که انرژی خورشیدی می‌تواند در تأمین نیازهای ضروری مانند روشنایی، خدمات درمانی، آب آشامیدنی و ارتباطات نقش مؤثری داشته باشد.
انرژی خورشیدی؛ راهکاری برای افزایش تاب‌آوری در برابر بحران‌ها
با افزایش شدت برخی رویدادهای آب‌وهوایی و تداوم درگیری‌های نظامی در نقاط مختلف جهان، نیاز به منابع انرژی مستقل و قابل اعتماد بیش از گذشته احساس می‌شود. سامانه‌های خورشیدی قابل حمل می‌توانند بخشی از نیاز برق خانواده‌ها، مراکز درمانی و پایگاه‌های امدادی را بدون وابستگی مستقیم به شبکه برق یا انتقال مداوم سوخت تأمین کنند.
البته عملکرد این سامانه‌ها به عواملی مانند میزان تابش خورشید، ظرفیت پنل‌ها، توان تجهیزات و وجود باتری ذخیره‌ساز بستگی دارد. بااین‌حال، استفاده از آن‌ها می‌تواند وابستگی به ژنراتورهای سوخت فسیلی را کاهش دهد و دسترسی به برق را در شرایط دشوار بهبود بخشد.
منبع: یورونیوز