شرکت تحقیقاتی و تحلیل داده گلوبالدیتا، مستقر در لندن، در تازهترین گزارش خود چشمانداز مثبتی از آینده صنعت انرژی خورشیدی جهان ارائه کرده است. بر اساس پیشبینی این شرکت، ظرفیت تجمعی نیروگاههای خورشیدی جهان تا سال ۲۰۳۵ با نرخ رشد مرکب سالانه ۱۲.۵ درصد افزایش خواهد یافت و سهم انرژی خورشیدی از تولید برق جهانی بیش از دو برابر خواهد شد. این چشمانداز در حالی مطرح میشود که بازار جهانی انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۵ با رشد ۱۷.۵ درصدی ظرفیت جدید نصبشده، رکوردی تاریخی ثبت کرده و با وجود پیشبینی کاهش موقت ظرفیت احداث سالانه در سال ۲۰۲۶، انتظار میرود از سال ۲۰۲۷ بار دیگر مسیر رشد خود را بازیابد.
آتائوررحمان اوجیندارام سایباسان، تحلیلگر بخش برق در گلوبالدیتا، در این رابطه اظهار کرد: «کاهش پیشبینیشده در سال ۲۰۲۶ بیشتر ناشی از تغییر سیاستها در چند بازار بزرگ است و به معنای تضعیف عوامل بنیادی رشد انرژی خورشیدی نیست. تغییر نظام تعرفهگذاری برق خورشیدی در چین به سمت قیمتگذاری مبتنی بر بازار، بیشترین سهم را در این کاهش دارد.»
با وجود این افت کوتاهمدت، گلوبالدیتا همچنان چشمانداز بلندمدت صنعت خورشیدی را مثبت ارزیابی میکند. بر اساس پیشبینی این شرکت، مجموع ظرفیت نصبشده نیروگاههای خورشیدی جهان در فاصله سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۵ با نرخ رشد مرکب سالانه ۱۲.۵ درصد افزایش خواهد یافت و سهم انرژی خورشیدی از تولید برق جهان بیش از دو برابر خواهد شد.
چین همچنان بزرگترین بازار انرژی خورشیدی جهان است
بر اساس گزارش گلوبالدیتا، چین در سال ۲۰۲۵ بیش از نیمی از ظرفیت جدید نیروگاههای خورشیدی جهان را به خود اختصاص داده است. پس از چین، ایالات متحده و هند بزرگترین بازارهای توسعه انرژی خورشیدی بودهاند.
در نورسان انرژی بخوانید:
احداث نیروگاه خورشیدی | هزینه، مراحل اجرا و فرصتهای سرمایهگذاری ۱۴۰5
هند در این سال رشد چشمگیر ۸۷.۲ درصدی را در ظرفیت جدید نصبشده تجربه کرده است. پاکستان نیز با رشد ۳۴.۳ درصدی و افزایش تقاضا برای سامانههای خورشیدی پشتبامی و مستقل از شبکه، به چهارمین بازار بزرگ انرژی خورشیدی جهان تبدیل شده است. در سایر مناطق جهان نیز روند توسعه متفاوت بوده است. ظرفیت جدید نصبشده در خاورمیانه و آفریقا تقریباً سه برابر شده، در اروپا ۲.۶ درصد افزایش یافته و در آمریکای شمالی ۳.۶ درصد کاهش پیدا کرده است.
توقف روند کاهش قیمت پنلهای خورشیدی
یکی دیگر از نکات مهم گزارش گلوبالدیتا، تغییر روند قیمت پنل خورشیدی است. طبق این گزارش، روند طولانیمدت کاهش قیمت ماژولهای فتوولتائیک متوقف شده و قیمتها در ابتدای سال ۲۰۲۶ افزایش یافتهاند. افزایش قیمت نقره و سلولهای خورشیدی، تغییر سیاست بازپرداخت مالیات صادراتی چین در ماه آوریل و اقدامات دولت این کشور برای مقابله با رقابت مخرب و کاهش بیشازحد قیمتها، از مهمترین عوامل این تغییر روند بودهاند. این تحولات در پنل خورشیدی میتوانند بر هزینه تأمین تجهیزات و اقتصاد پروژههای جدید خورشیدی در بازارهای مختلف تأثیر بگذارند.
محدودیت شبکه برق؛ مهمترین مانع توسعه نیروگاههای خورشیدی
به گفته تحلیلگر گلوبالدیتا، محدودیتهای شبکه برق اکنون به یکی از مهمترین موانع رشد صنعت خورشیدی تبدیل شدهاند. کاهش اجباری تولید نیروگاههای خورشیدی در چین، ثبت قیمتهای منفی برق در برخی بازارهای اروپایی و طولانیشدن صف اتصال نیروگاههای جدید به شبکه در ایالات متحده، هند و برزیل، نمونههایی از این چالش هستند.

در چنین شرایطی، توسعه ظرفیت تولید برق خورشیدی بهتنهایی کافی نیست و سرمایهگذاری در زیرساختهای شبکه، انعطافپذیری سیستم برق و تجهیزات ذخیرهسازی انرژی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
نقش باتریها در بازگشت رشد بازار خورشیدی از سال ۲۰۲۷
گلوبالدیتا معتقد است کاهش هزینه باتری خورشیدی میتواند بخشی از مشکلات مربوط به محدودیت شبکه، کاهش اجباری تولید و قیمتهای منفی برق را جبران کند. سایباسان در این زمینه توضیح داد که ترکیب نیروگاه خورشیدی با سامانه ذخیرهسازی انرژی، در مناطق دارای منابع خورشیدی مناسب، اکنون میتواند گزینهای رقابتی برای تأمین برق پایدارتر باشد.
چشمانداز بلندمدت صنعت خورشیدی همچنان مثبت است
پیشبینی جدید گلوبالدیتا در ادامه گزارش ماه مارس این شرکت منتشر شده است که بر اساس آن، ظرفیت تجمعی نیروگاههای خورشیدی جهان تا سال ۲۰۳۱ به ۶ تراوات خواهد رسید. آژانس بینالمللی انرژی نیز در ماه اکتبر پیشبینی کرده بود که ظرفیت جدید انرژیهای تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۱۱ درصد کاهش پیدا کند؛ موضوعی که عمدتاً به کندشدن توسعه نیروگاههای خورشیدی در چین مربوط میشود.
منبع: Pv-Magazine
